ÇEVBİR üyeleri arasında 2026 Nisan ayında çalışma koşulları anketi yaptık. 107 üyemizin katıldığı anketle ilgili genel değerlendirme ve öne çıkan başlıklar şu şekilde:

1. Serbest Kitap Çevirmenleri: 

  • Ek İş Bir Zorunluluk: Katılımcıların %37,4’ü yalnızca kitap çevirisiyle geçindiğini belirtirken, %34,6’sı bu işi tam zamanlı başka bir işle birlikte yürütmek zorunda kalıyor. Emekli olup da bu işi sürdürenlerin oranı ise %20,6.

  • Gelir Seviyesi Asgari Ücretin Altında: Serbest kitap çevirmenlerinin %31’i asgari ücretin altında gelir elde ederken, %51,7’si (yaklaşık yarısı) ise aylık 35.000 TL sınırının altında kalıyor.

  • Telif Haklarındaki Aşınma: Sözleşmelerin %33,7 oranında ÇEVBİR’in Tip 1 sözleşmesinde önerdiği yüzde 7’lik telif oranıyla imzalandığı görülüyor, ancak sonraki baskılarda ciddi bir hak kaybı söz konusu. Katılımcıların %61,4’ü sonraki baskılarda telif oranlarının brüt %6 ve altına düştüğünü belirtiyor.

  • Ödemelerle İlgili Sorunlar: Yayınevlerinden çok düzenli ödeme aldığını söyleyenlerin oranı %11,9 iken genellikle zamanında ödeme aldığını söyleyenlerin oranı %46,5. Ancak takip olmadan ödeme almayan veya ödemelerde ciddi sorunlar yaşayan üyelerin oranı ise toplamda %17,8. Katılımcıların ancak %29,7’si kitap tesliminden 2 veya daha fazla ay sonra ödeme alabilirken, %20,8‘inin düzenli bir ödeme takvimi bile bulunmuyor.

  • Geleceğe Karamsar Bakış: Bu ekonomik tablo nedeniyle, çevirmenlerin %45’i mesleği tam zamanlı olarak sürdüremeyeceğini veya tamamen bırakmayı düşündüğünü ifade ediyor.

2. Altyazı ve Seslendirme Çevirmenleri

  • Ezici Bir Serbest Çalışma Oranı: Katılımcıların %87,5’i serbest (freelance) olarak çalışıyor. En büyük müşteri profilini ise %37,5 ile yurtdışı aracı şirketler oluşturuyor.

  • Emeğin Karşılığı Alınamıyor: Katılımcıların %50’si asgari ücret bandında (25.000 – 35.000 TL) kazanç sağlıyor. Daha da çarpıcı olanı,%100’ü alınan ücretlerin yetersiz olduğunu veya emeği karşılamadığını belirtiyor.

3. Sosyal Güvence

  • Sosyal Güvence Boşluğu: Serbest çevirmenlerin geleceğe yönelik güvencesi neredeyse yok denecek kadar az. Serbest çalışanların %74,1’i emeklilik için hiçbir yatırım veya birikim yapamadığını beyan ediyor. Genel sağlık sigortasına aileleri, eşleri üzerinden katılanların oranı %31, bağımsız ödeyenlerin oranı ise %27,6

Genel Değerlendirme

Anket, çevirmenlik mesleğinin, kültürel ve entelektüel üretkenliğine tezat oluşturacak şekilde bir belirsizlik, düşük gelir ve güvencesizleşme sarmalında olduğunu ortaya koyuyor. Enflasyonun bu denli yüksek olduğu bir ekonomide, ödemelerin geç yapılması nedeniyle zaten düşük olan teliflerin daha da erimesi ile çevirmenlerin sosyal güvenceden yoksun oluşu çevirmenlerin meslekten uzaklaşmasına neden oluyor. Çevirmenlerin çoğu mesleğini ya yarı zamanlı yapmak zorunda kalıyor ya da bir kurum bünyesinde çevirmenlik yapıyor.

Anketimizin ayrıntılı sonuçlarını bu bağlantı adresinden inceleyebilirsiniz. Çevbir Çalışma Koşulları Anketi 2026